ترامپ ایران را با حمله نظامی از دیگو گارسیا تهدید میکند
در یک تشدید جدید که دیپلماسی و تهدید نظامی را در هم میآمیزد، رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ دوباره به افزایش هشدارها نسبت به ایران پرداخته و از استفاده از پایگاه "دیگو گارسیا" استراتژیک در اقیانوس هند در صورت عدم توافق تهران با واشنگتن، خبر داده است.
* تهدید مستقیم و گزینه نظامی مطرح
با وجود تأکید وزارت امور خارجه آمریکا که طرف ایرانی تمایل به رسیدن به توافق را نشان داده و ترامپ مسیر صلحآمیز را ترجیح میدهد، رئیسجمهور آمریکا در یک پست در پلتفرم خود "تروث سوشال" نوشت که اگر ایران از امضای توافق خودداری کند، ممکن است برای ایالات متحده استفاده از پایگاه دیگو گارسیا ضروری باشد، که اشارهای واضح به گزینه نظامی است.
او همچنین اعلام کرد که نخستوزیر بریتانیا، کیر استارمر، کنترل جزیره را از دست داده و هر گونه سهلانگاری در این زمینه را یک اشتباه استراتژیک دانسته است.
* انتظار برای پیشنهاد مکتوب ایران
در عوض، یک مقام ارشد آمریکایی فاش کرد که انتظار میرود ایران در دو هفته آینده یک پیشنهاد مکتوب ارائه دهد که نحوه جلوگیری از رویارویی با ایالات متحده را توضیح میدهد، پس از مذاکرات ژنو که سهشنبه گذشته برگزار شد.
او افزود که مشاوران ارشد امنیت ملی در اتاق عملیات کاخ سفید برای بررسی پرونده ایران گرد هم آمده و به آنها اطلاع داده شده که باید استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه تا میانه مارس آینده تکمیل شود، طبق آنچه که خبرگزاری "رویترز" گزارش داده است.
او همچنین اشاره کرد که وزیر امور خارجه آمریکا، مارکو روبیو، در تاریخ 28 فوریه با نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، در اسرائیل دیدار خواهد کرد.
از سوی دیگر، کاخ سفید تأکید کرد که پیشرفتهایی در مذاکرات حاصل شده و معتقد است که عاقلانه است که ایران توافقی را امضا کند و بر این نکته تأکید کرد که دیپلماسی همچنان گزینه اول ترامپ است، هرچند که دلایلی - طبق بیانیه - ممکن است به سمت اجرای حمله سوق دهد.
* تحرکات نظامی در دریای عرب
در میدان، فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد که هواپیماهای "F/A_18 Super Hornet" بر روی ناو هواپیمابر "یو اس اس آبراهام لینکلن" در دریای عرب فرود آمدهاند، که این اقدام نشاندهنده آمادگی نظامی فزایندهای است که به موازات مسیر مذاکره قرار دارد.
* تهران: راه آغاز شده اما توافق دور است
از سوی دیگر، وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، توضیح داد که دو طرف به "مجموعهای از اصول راهنما" دست یافتهاند و تأکید کرد که "راه آغاز شده" به سوی توافق احتمالی، اما در عین حال بر این نکته تأکید کرد که دو طرف هنوز از رسیدن به یک فرمول نهایی دور هستند و اعلام کرد که دور جدیدی از مذاکرات به زودی بدون تعیین تاریخ برگزار خواهد شد.
این تحولات پس از هفتهها تنش بین واشنگتن و تهران به وقوع پیوسته است که پس از اعتراضات گستردهای که در ایران در ژانویه گذشته رخ داد و در آن هزاران نفر کشته شدند، شدت تهدیدات آمریکایی را افزایش داد.
یک دور اول از مذاکرات غیرمستقیم نیز در سلطنت عمان در تاریخ ششم فوریه برگزار شد و آن زمان به عنوان مثبت توصیف شد.
* چرا "دیگو گارسیا" بهویژه؟
پایگاه دیگو گارسیا، واقع در آرخبیل شاغوس در اقیانوس هند، یکی از مهمترین پایگاههای نظامی مشترک بین ایالات متحده و بریتانیا است و واشنگتن از آن در عملیات نظامی خود در افغانستان و عراق استفاده کرده است.
تاریخی، بریتانیا جزیره را در سال 1965 از بقیه آرخبیل شاغوس جدا کرده و به ایالات متحده تحویل داد تا پایگاه نظامی ایجاد کند.
در سال 2019، مجمع عمومی سازمان ملل از لندن خواست تا مدیریت جزایر را به پایان برساند و آنها را به موریس تسلیم کند.
در ماه مه 2025، بریتانیا و موریس توافقی برای انتقال حاکمیت بر جزایر امضا کردند، با تنظیم استفاده از پایگاه به مدت 99 سال و اعطای حق تمدید 40 ساله به لندن.
اما این توافق هنوز به مرحله اجرا در نیامده است، زیرا تأیید پارلمانی در هر دو کشور تکمیل نشده است.
ترامپ به شدت به این توافق انتقاد کرده و آن را "ضعف" و "احمقانه" توصیف کرده و هشدار داده است که چین و روسیه تحولات را به دقت زیر نظر دارند.
* بین دیپلماسی و لبه رویارویی
در نهایت، رابطه آمریکا و ایران دوباره در آستانه یک دوراهی قرار دارد:
مذاکراتی که به عنوان پیشرفت توصیف میشوند، در مقابل تحرکات نظامی و پیامهای بازدارنده واضح.
و بین پیشنهاد ایرانی مورد انتظار و مهلت نامشخص، سؤال باقی میماند:
آیا این بار دیپلماسی قبل از صدای توپ خواهد آمد؟
