چگونه خلبان اسرائیلی برای ساعتهای طولانی هوشیار میماند؟ رازهای قرصهای "مودافینیل"
March 11, 2026193 بازدیدهازمان مطالعه: 2 دقیقه

اندازه فونت:
16
کانال ۱۲ اسرائیلی فاش کرد که داروی محرکی وجود دارد که خلبانان در اسرائیل در طول مأموریتهای نظامی طولانی خود از آن استفاده میکنند تا سطح بالایی از هوشیاری و تمرکز را حفظ کنند. این قرصها بهطور غیررسمی به نام “قرصهای هوشیاری” شناخته میشوند و بخشی از تجهیز خلبانان برای مقابله با مأموریتهایی است که نیاز به تلاش ذهنی مداوم برای ساعتهای طولانی دارد.
قرصهای مودافینیل چیستند؟
مودافینیل، که بهطور تجاری با نام پروفیژیل در اسرائیل شناخته میشود، داروی محرکی است که به خلبانان کمک میکند تا در حین پرواز هوشیار و متمرکز بمانند. این دارو بر ناحیهای در مغز به نام هیپوتالاموس تأثیر میگذارد و فعالیت ماده عصبیای به نام اورکسین را افزایش میدهد که مسئول تنظیم خواب و هوشیاری است. این بدان معناست که مغز فعال باقی میماند و احساس خستگی در طول مأموریتهای طولانی، چه در شب و چه در روز، کاهش مییابد.
تاریخچه استفاده نظامی
تاریخچه استفاده از مودافینیل به دههها پیش برمیگردد و این دارو عنصر کلیدی در توانایی ارتشهای غربی برای ادامه عملیاتهای نظامی به مدت چندین روز بوده است. این دارو به خلبانان و ارتشها کمک کرده است تا مأموریتهای طولانی را بدون اینکه کمبود خواب بر عملکرد یا تمرکز آنها تأثیر بگذارد، انجام دهند.
عوارض جانبی
با وجود فواید آن، قرصهای هوشیاری عوارض جانبی قابل توجهی دارند. از جمله این عوارض افزایش پرخاشگری است و گاهی ممکن است سرباز را به اتخاذ تصمیمات خطرناک نسبت به خود یا همرزمانش وادار کند. بهطور تاریخی، این تأثیرات در طول جنگ جهانی دوم مستند شده است و این امر نظارت بر استفاده از آنها را در محیطهای نظامی ضروری میسازد.