Avustralya'nın Victoria Eyaleti, Yerli Halklarla İlk Tarihi Antlaşmayı İmzaladı
Tarihsel bir uzlaşma adımı olarak nitelendirilen bir gelişmede, Avustralya'nın Victoria Eyaleti, 13 Kasım 2025 Perşembe günü, yerli halklarla ülke tarihindeki ilk resmi antlaşmayı imzaladı. Bu, tanınma ve adalet talepleri üzerine yıllarca süren tartışmaların ardından ülke genelinde bir öncülük teşkil ediyor.
12 Aralık'ta yürürlüğe girmesi planlanan antlaşma, eyalet hükümetinin yerli halklara karşı işledikleri tarihsel haksızlıklar için resmi bir özür içermekte ve "İlk Halklar Derneği" adı verilen kalıcı bir temsilci organın kurulmasını öngörmektedir. Bu organ, yerli halkların yaşamlarını etkileyen yasalar ve politikalar hakkında eyalet hükümetine danışmanlık yapacak, ancak veto hakkına sahip olmayacaktır.
Victoria Eyalet Başbakanı Jacinta Allan, Melbourne'deki imza töreninde şunları söyledi:
"Bugün eyaletimizin tarihinde yeni bir sayfa açıyor. Bu antlaşma sadece resmi bir belge değil, Victoria'nın tüm halkı için daha adil ve saygılı bir geleceğe dair bir vaaddir."
Bu anlaşma, ABD, Kanada ve Yeni Zelanda gibi diğer sömürge ülkelerinin yerli halklarıyla benzer antlaşmalar imzaladığı yıllardan sonra Avustralya için eşsiz bir adım olarak görülüyor.
Avustralya'daki yerli halkların sayısının yaklaşık bir milyon olduğu ve diğer nüfuslarla karşılaştırıldığında eğitim, sağlık, gelir ve yaşam beklentisi gibi sosyal ve ekonomik göstergelerde keskin eşitsizlikler yaşadığı tahmin edilmektedir.
Bu antlaşma, 2023 yılında yapılan ulusal referandumda Avustralyalı seçmenlerin %60'ının ve altı eyaletin tamamının, yerli halklar için anayasada danışma organı oluşturulması önerisini reddetmesinin ardından gelmektedir. Bu durum, ulusal uzlaşma çabaları için büyük bir gerileme olarak değerlendirilmiştir.
Victoria antlaşması üzerindeki tartışmaların kökleri 2016 yılına kadar uzanmakta olup, o yıl eyalet hükümeti ile yerli halk temsilcileri arasında yoğun müzakerelere başlanmıştır. Eyalet parlamentosu, geçen Ekim ayında antlaşma tasarısını onaylayarak bu tarihi başarıya kapı aralamıştır.
Bu antlaşmanın imzalanmasıyla birlikte, Victoria, yerli halkları geleceğini şekillendiren ortaklar olarak resmi olarak tanıyan ilk Avustralya eyaleti olmuştur. Birçok kişi, bu adımın önümüzdeki yıllarda diğer eyaletlerde benzer antlaşmalar için bir yol açmasını ummaktadır.
"Bugün yolun sonu değil, başlangıcıdır" ;
Bu ifadeyle Jacinta Allan, gerçek uzlaşmanın sadece imza ile değil, sürekli adalet ve karşılıklı saygı taahhüdü ile sağlanacağını vurguladı.
