İran Kürtleri kritik anı bekliyor: Savaş, Tahran'daki iktidarın devrilmesine ve özerklik sağlanmasına mı yol açacak?

Orta Doğu'daki savaşın yaklaşık bir haftadır yoğunlaşmasıyla, İranlı Kürtler, en eski siyasi taleplerinden birinin gerçekleşmesi için eşi benzeri görülmemiş bir fırsat görüyor: kendi kaderini tayin etme ve İran içinde özerklik elde etme.

Birçok İranlı Kürt savaşçısı yıllardır Irak'ın Kürdistan bölgesinde konuşlanmış durumda; burada, Tahran'a karşı muhalefet eden grupların arka planda kampları ve üsleri bulunuyor ve bu gruplar, geçmiş yıllarda İran hava saldırılarına maruz kalmıştı.

Dikkate değer bir gelişme olarak, ABD Başkanı Donald Trump, İranlı Kürt savaşçılarının İran'a saldırı düzenlemesini desteklediğini söyledi, ancak ABD'nin onlara hava desteği veya doğrudan askeri yardım sağlayıp sağlamayacağı konusunda net bir açıklama yapmadı.

Kürt İttifakı savaşı izliyor

Beş İranlı Kürt muhalefet grubu, Tahran'daki iktidarın devrilmesi ve Kürtlerin kendi kaderlerini tayin etmeleri için bir siyasi ve askeri ittifak kurduklarını açıkladı.

"Kürdistan Özgürlük Partisi" sözcüsü Halil Kani Sanani, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının sürmesi durumunda, rejim güçlerinin zayıflayacağını ve İran Kürdistanı'nda bir isyan için zemin hazırlayacağını belirtti.
Ayrıca, Kürt grupların "hazırlıklarını tamamladığını ve savaşın gelişmelerini yakından izlediğini" ifade etti; mevcut durumun devam etmesi halinde İran içinde bir Kürt isyanının patlak verebileceğini vurguladı.

İran grupları terörizmle suçluyor

Öte yandan, Tahran, çoğu sol eğilimli olan bu grupları, kendi topraklarında saldırılar düzenlemekle ve İsrail ile Batılı ülkelerin çıkarlarına hizmet etmekle suçluyor ve onları terörist gruplar olarak sınıflandırıyor.
Son günlerde İran, bu grupların kuzey Irak'taki üslerine roket ve hava saldırıları düzenleyerek, sınır ötesinde olası bir askeri hareketi engellemeye çalıştı.
İranlı yetkililer, Bağdat'ı, yüzlerce Kürt savaşçının İran'a sızma olasılığı konusunda uyardı, ancak muhalefet kaynakları, henüz herhangi bir geçişin gerçekleşmediğini doğruladı.

Irak Kürdistanı modeli

İranlı Kürtler, 1991'deki Körfez Savaşı'ndan sonra kurulan Irak Kürdistanı'ndaki özerklik modelini tekrarlamayı umuyor; bu dönemde ABD ve müttefikleri, Kürtleri Saddam Hüseyin rejiminden korumak için bir uçuşa yasak bölge oluşturmuştu.
Orta Doğu uzmanı Adil Bekvan, İranlı Kürtlerin pratik bir yaklaşım benimsediğini ve İran'ın geleceğinin, özellikle Washington ve Tel Aviv'de, sınırlarının dışında şekillenebileceğine inandıklarını belirtiyor.

Bölgede karmaşık ittifaklar

Amerikan desteği umuduna rağmen, Kürtlerin Washington'a olan güveni, özellikle Suriye'deki bazı Kürt gruplarına yönelik Amerikan desteğinin azalması nedeniyle sınırlı kalmaya devam ediyor.

Bu arada, Bağdat, Irak topraklarının İran'a karşı saldırılar için kullanılmasını önlemek amacıyla İran ile olan güvenlik anlaşmasını korumaya çalışıyor; Kürdistan Bölgesi hükümeti ise İran'a savaşçı göndermek veya silah sağlamak konusunda herhangi bir rolü olduğunu yalanladı.

Bölgedeki gerilimlerin artmasıyla, Kürt meselesi, İran ve tüm bölgedeki güç dengelerini değiştirebilecek en hassas dosyalardan biri olarak görünüyor.