خلافت خامنئی: مجتبی کیست که رهبر عالی ایران شد؟
در یک اقدام غیرمنتظره که بحثهای زیادی را به همراه داشت، شورای خبرگان رهبری ایران شامگاه روز گذشته، یکشنبه ۸ مارس ۲۰۲۶، انتخاب مجتبی حسینی خامنئی، پسر دوم رهبر عالی فقید علی خامنئی، را به عنوان رهبر عالی جدید جمهوری اسلامی اعلام کرد.
این تصمیم پس از ترور پدرش در حمله آمریکایی-اسرائیلی به تهران در ۲۸ فوریه گذشته اتخاذ شد، در حالی که درخواستهایی برای حفظ وحدت ملی و جلوگیری از خلأ رهبری مطرح بود.
* شخصیتی مرموز در هرم قدرت
مجتبی خامنئی یکی از مرموزترین شخصیتها در نظام ایران به شمار میرود.
برخلاف پدرش، او هیچگونه منصب دولتی نداشته و به ندرت در رسانهها ظاهر شده است، با انتشار محدود تصاویر و ویدئوها.
با این حال، گمانهزنیهای مداومی درباره نفوذ او در نظام وجود داشته است، به عنوان یکی از برجستهترین کانالهای ارتباطی با پدرش.
* خلافتی جنجالی
این اقدام جنجالهای زیادی را برانگیخته است، زیرا ایدئولوژی جمهوری اسلامی بر انتخاب رهبر عالی بر اساس مقام دینی و توانایی رهبری تأکید دارد، نه وراثت خانوادگی.
با این حال، گزارشهای دیپلماتیک آمریکایی مجتبی را به عنوان "قدرت نهفته پشت عبا" توصیف کرده و او را در نظام به عنوان رهبری کارآمد و قاطع مینگرند، به گفتهی خبرگزاری "اسوشیتد پرس".
* پیشینه مجتبی خامنئی
مجتبی در ۸ سپتامبر ۱۹۶۹ در شهر مشهد شمال شرق ایران به دنیا آمد و او پسر دوم از میان شش فرزند رهبر عالی است.
او در یک محیط دینی و سیاسی پس از تأسیس جمهوری اسلامی در سال ۱۹۷۹ بزرگ شده است.
او به یک خانواده دینی برجسته تعلق دارد، برادرش مصطفی خامنئی و یکی از بستگانش هادی خامنئی است.
او با زهرا حداد، دختر سیاستمدار محافظهکار غلام علی حداد عادل، ازدواج کرده است.
او تحصیلات متوسطه را در مدرسه علوی دینی تهران گذرانده و در سال ۱۹۹۹ به شهر قم برای ادامه تحصیلات دینی در حوزه علمیه منتقل شده است، جایی که برای اولین بار در سن سی سالگی لباس روحانی به تن کرده است، سنی نسبتاً دیرهنگام در مقایسه با دانشآموزان حوزههای سنتی.
او فقه و علوم دینی سنتی را مطالعه کرده است، اما به عنوان یک مرجع دینی برجسته شناخته نمیشود و معمولاً در رده روحانیون در سطح متوسط قرار میگیرد.
* حمایت رسمی و رد بینالمللی
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بیعت خود را با رهبر عالی جدید اعلام کرده و آمادگی نیروهایش را برای پیروی از دستورات او تأکید کرده است.
همچنین رئیسجمهور ایران مسعود پزشکیان بیان کرده که انتخاب مجتبی اراده مردم را برای تقویت وحدت ملی منعکس میکند، در حالی که دبیر شورای عالی امنیت ملی علی لاریجانی رهبر جدید را قادر به رهبری ایران در شرایط حساس کنونی توصیف کرده است.
از سوی دیگر، رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ از انتخاب مجتبی ابراز نارضایتی کرده و اشاره کرده که او "مدت زیادی دوام نخواهد آورد" بدون موافقت ایالات متحده و افزوده که کشورش در تلاش است تا از تکرار خلأ رهبری در منطقه جلوگیری کند.
