کردهای ایران لحظه سرنوشتساز را انتظار میکشند: آیا جنگ به سقوط حکومت در تهران و خودمختاری منجر میشود؟
March 6, 2026117 بازدیدهازمان مطالعه: 3 دقیقه

اندازه فونت:
16
با شدت گرفتن جنگ در خاورمیانه از حدود یک هفته پیش، کردهای ایرانی فرصتی بیسابقه برای تحقق یکی از قدیمیترین خواستههای سیاسی خود میبینند: حق تعیین سرنوشت و کسب خودمختاری در داخل ایران.
بسیاری از مبارزان کرد ایرانی سالهاست که در منطقه کردستان عراق مستقر هستند، جایی که اردوگاهها و پایگاههای پشتیبانی برای گروههای مخالف تهران وجود دارد که در سالهای گذشته بارها تحت حملات هوایی ایران قرار گرفتهاند.
در تحول قابل توجهی، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، اعلام کرد که از حمله مبارزان کرد ایرانی به ایران حمایت میکند، اما از توضیح اینکه آیا ایالات متحده پوشش هوایی یا حمایت نظامی مستقیم به آنها خواهد داد، خودداری کرد.
تحالف کردی نظارهگر جنگ
پنج گروه کرد ایرانی مخالف اعلام کردند که یک تحالف سیاسی و نظامی تشکیل دادهاند که هدف آن سقوط حکومت در تهران و باز کردن راه برای کردها برای تعیین سرنوشت خود است.
سخنگوی "حزب آزادی کردستان"، خلیل کانی سانانی، گفت که ادامه حملات آمریکایی و اسرائیلی علیه ایران به تضعیف نیروهای نظام و فراهم کردن شرایط برای قیام در کردستان ایران منجر خواهد شد.
او افزود که گروههای کردی "آمادگیهای خود را تکمیل کرده و تحولات جنگ را به دقت زیر نظر دارند" و اشاره کرد که ادامه وضعیت کنونی ممکن است به بروز قیام کردی در داخل ایران منجر شود.
ایران گروهها را به تروریسم متهم میکند
از سوی دیگر، تهران این سازمانها را که بسیاری از آنها گرایش چپ دارند، به انجام حملات در داخل کشور و کار برای اسرائیل و کشورهای غربی متهم میکند و آنها را به عنوان گروههای تروریستی طبقهبندی میکند.
در روزهای اخیر، ایران حملات موشکی و هوایی به مواضع این گروهها در شمال عراق انجام داده است تا از هرگونه تحرک نظامی احتمالی از طریق مرز جلوگیری کند.
همچنین مقامات ایرانی به بغداد هشدار دادهاند که احتمال نفوذ صدها مبارز کرد به داخل ایران وجود دارد، هرچند منابع مخالف تأکید کردهاند که تا کنون هیچ عملیاتی برای عبور انجام نشده است.
مدل کردستان عراق
کردهای ایرانی امیدوارند که مدل خودمختاری در منطقه کردستان عراق را تکرار کنند، که پس از جنگ خلیج فارس در سال 1991 تأسیس شد، زمانی که ایالات متحده و متحدانش منطقه پرواز ممنوعی برای حفاظت از کردها در برابر رژیم صدام حسین ایجاد کردند.
عادل بکوان، پژوهشگر در امور خاورمیانه، میگوید که کردهای ایرانی رویکرد عملیتری را در پیش گرفتهاند و معتقدند که آینده ایران ممکن است خارج از مرزهای آن، به ویژه در واشنگتن و تل آویو، تعیین شود.
تحالفهای پیچیده در منطقه
با وجود امیدهایشان به حمایت آمریکایی، اعتماد کردها به واشنگتن هنوز محدود است به دلیل تجربیات قبلی، به ویژه پس از کاهش حمایت آمریکا از برخی گروههای کردی در سوریه.
در عین حال، بغداد تلاش میکند تا توافق امنیتی خود با ایران را حفظ کند تا از استفاده از اراضی عراق برای انجام حملات علیه ایران جلوگیری کند، در حالی که دولت منطقه کردستان هرگونه نقشی در تسلیح یا ارسال مبارزان به داخل ایران را رد کرده است.
با افزایش تنشهای منطقهای، به نظر میرسد که ورقه کردی یکی از حساسترین پروندهها باشد، زیرا هرگونه تحرک نظامی وسیع ممکن است به تغییر موازنه قدرت در داخل ایران و کل منطقه منجر شود.