«من شکست میخورم و همه به من میخندند».. روشهای عملی برای کمک به فرزندتان در شکستن تفکر منفی
January 5, 2026488 بازدیدهازمان مطالعه: 3 دقیقه
اندازه فونت:
16
بسیاری از کودکان تمایل دارند که موقعیتهای روزمره ساده را بزرگنمایی کنند و به سرعت به بدترین احتمالات میپرند. عباراتی مانند: «اگر در امتحان شکست بخورم، همه چیز تمام است» یا «اگر اشتباه کنم، همه به من میخندند» در ذهن کودک به حقایق ترسناکی تبدیل میشود، حتی اگر برای بزرگترها اغراقآمیز به نظر برسد.
تفکر فاجعهآمیز چیست؟
بر اساس وبسایت «سایکولوژی تودی»، این الگو به عنوان تفکر فاجعهآمیز یا منفی شناخته میشود و در میان کودکان حساس، خلاق و ایدهآلگرا رایج است. این کودکان احساسات قوی دارند و توانایی کمتری برای تحمل ناراحتی دارند، که باعث میشود فشارهای روزمره برای آنها بزرگتر از آنچه که هست به نظر برسد.
مغز کودک.. زنگ خطر بسیار حساس
روانشناسان توضیح میدهند که مغز کودک میتواند مانند یک دستگاه زنگ خطر آتشسوزی بسیار حساس عمل کند که در کمترین مشکل، اضطراب را ایجاد میکند. تخیل قوی، ایدهآلگرایی بالا و حساسیت عاطفی زیاد، همه عواملی هستند که باعث میشود موقعیتهای ساده مانند فراموش کردن تکلیف یا اشتباه در ارائه مدرسه، به سرعت به ترس از شکست یا رد تبدیل شوند.
چرا آرامشبخشی سنتی موفق نمیشود؟
والدین اغلب به عباراتی مانند: «نگران نباش، موضوع سادهای است» یا «تو بیش از حد فکر میکنی» متوسل میشوند. اما تحقیقات نشان میدهد که این روش ممکن است نتیجه معکوس بدهد، زیرا احساس کودک را کاهش میدهد به جای اینکه به او کمک کند تا آن را درک کند و با آن کنار بیاید.
چگونه به شیوهای پاسخ دهیم که واقعاً کمک کند؟
کارشناسان توصیه میکنند که از روشی استفاده شود که بر اساس درک و پذیرش باشد به جای انکار، که شامل:
لحظهای توقف کردن و عجله نکردن در حل مشکل
به رسمیت شناختن احساسات کودک و انکار نکردن آنها
به آرامی نامگذاری الگوی تفکر منفی
کاوش در گزینههای دیگر به جز سناریوی بدترین
ابزارهای سادهای که اضطراب را کاهش میدهند
یکی از ابزارهای مؤثر، چیزی به نام **«خطکش ذهنی»** است که از کودک خواسته میشود تا وضعیت را از ۱ تا ۱۰ ارزیابی کند. این روش به او کمک میکند تا بین ناراحتی طبیعی و خطر واقعی تمایز قائل شود و به او میآموزد که احساس اضطراب به معنای این نیست که حتماً چیزی بد خواهد شد.
هدف واقعی از حمایت
هدف این نیست که ترسهای کودک را به طور کامل از بین ببریم، بلکه کمک به او برای درک این است که میتواند احساس ناراحتی، شرمندگی یا ناامیدی کند و با این حال خوب بماند. حضور آرام و حمایتی والدین، همانطور که کارشناسان تأکید میکنند، در درازمدت از هر منطقی قویتر است و به ساختن انعطافپذیری عاطفی کودک گام به گام کمک میکند.
