الأزهر تحریم میکند تماشای سریال "معاویه"
گزارشهای رسانهای در روز جمعه 28 فوریه 2025 اعلام کردند که "الازهر شریف فتوایی مبنی بر تحریم تماشای سریال درام معاویه صادر کرده است".
این سریال تاریخی که به عنوان بزرگترین تولید تلویزیونی عربی توصیف میشود، قرار بود حدود دو سال پیش پخش شود، اما به دلیل اعتراضات مراجع شیعه در بسیاری از کشورهای جهان، به ویژه اعتراض روحانی عراقی مقتدی صدر، به تعویق افتاد.
بحث و جدل درباره سریال "معاویه" همچنان ادامه دارد و انتظار میرود در ماه رمضان جاری از شبکه قنوات "ام بی سی" سعودی پخش شود.
با اینکه الازهر هنوز هیچ فتوایی در وبسایت رسمی خود درباره این سریال منتشر نکرده است، اما وبسایت "المصری الیوم" در گزارشی اعلام کرد که "الازهر شریف، به نمایندگی از هیئت علمای بزرگ، تأکید کرده است که موضعش نسبت به تجسید صحابه از سالها پیش واضح و ثابت بوده است".
به گفته المصری الیوم، "الازهر شریف پیش از این نیز آثار قبلی که به شخصیتهای تاریخی اسلامی پرداخته بودند، مانند سریال عمر بن خطاب، را رد کرده است".
روزنامه "الوفد" از دار الافتای مصر، که به الازهر وابسته نیست، نقل کرده است که "تجسید شخصیتهای تاریخی در درام مجاز است، به شرطی که به صورت شایستهای ارائه شود و شخصیت آنها تحریف نشود یا به گونهای به تصویر کشیده نشود که از ارزش آنها بکاهد".
دار الافتاء همچنین گفت: "اما در مورد صحابه، موضوع متفاوت است و دار الافتاء چندین ضابطه برای تجسید آنها تعیین کرده است، از جمله عدم تجسید شخصیتهای ده نفر بشارتدهنده به بهشت و مادران مؤمنین (همسران پیامبر) و اهل بیت و دختران پیامبر به دلیل مقام والای آنها در اسلام".
در این سریال برخی از شخصیتهای بشارتدهنده به بهشت مانند خلیفه عثمان بن عفان و خلیفه چهارم علی بن ابیطالب به تصویر کشیده میشوند.
به گفته وبسایت "مصر تایمز"، وکیل مشاور هيثم مغربی اعلام کرده است که قصد دارد دعوای قضایی برای جلوگیری از پخش این سریال در مصر به دلیل "تجسید شخصیت علی بن ابیطالب توسط بازیگر اردنی ایاد نصار" مطرح کند.
مغربی در صفحه رسمی خود در "فیسبوک" نوشت: “من دعوای قضایی علیه سریال معاویه و شبکه ام بی سی و شرکت تولیدکننده به دلیل پخش تیزر سریال که در آن یکی از بازیگران شخصیت امیر مؤمنان علی بن ابیطالب را تجسید کرده است، مطرح میکنم و فتوای شرعی از الازهر شریف در منع تجسید اهل بیت در آثار درامی وجود دارد".
شایان ذکر است که این سریال به داستان صحابی معاویه بن ابیسفیان میپردازد که از یکی از نویسندگان وحی به بنیانگذار خلافت اموی و اولین پادشاه در اسلام تبدیل شد و وقایع پس از قتل خلیفه سوم عثمان بن عفان و به عهده گرفتن خلافت علی بن ابیطالب را روایت میکند و به تأسیس دولت اموی میرسد.
