در تکرار تراژیک که هر ساله تکرار میشود، بارانهای شدید همراه با سیلابهای ویرانگر چندین استان یمن را از ابتدای هفته تحت تأثیر قرار داد و موجب یک فاجعه انسانی جدید شد که به رنجهای مزمن یمنیها به دلیل جنگ، فقر و فروپاشی زیرساختها افزوده میشود.
بر اساس گزارشهای اولیه، ۱۲ نفر به دلیل غرق شدن یا فروریختن خانههایشان به دلیل سیلابها جان خود را از دست دادهاند و حداقل ۱۶ نفر دیگر، از جمله کودکان، زخمی شدهاند.
همچنین دهها خانه ویران شده و خانوادههای کاملی آواره شدهاند و خود را در فضای باز بدون سرپناه و کمکهای کافی یافتهاند.
* ۱۸۰ خانواده آسیبدیده و تلاشهای فوری امدادی
کمیساریای امور پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) از آسیب دیدن ۱۸۰ خانواده در استانهای الحدیده و حجه خبر داد و اشاره کرد که تیمهای این کمیساری به سرعت برای انجام عملیاتهای پاسخگویی اضطراری اقدام کردهاند که شامل تأمین کمکهای انسانی اولیه و ارزیابی میزان خسارات است.
و تأکید کرد که تلاشها همچنان برای تأمین سرپناه موقت و ملزومات ضروری برای آسیبدیدگان ادامه دارد.
* هشدارهای سازمان ملل از سیلابهای ویرانگر آینده
از سوی دیگر، سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل (فائو) از موج بارانهای بیسابقه در اوج فصل پاییز، به ویژه در ارتفاعات غربی و مرکزی کشور هشدار داد.
این سازمان پیشبینی کرد که بارشهایی به میزان بیش از ۳۰۰ میلیمتر در مناطقی که از صعده در شمال تا إب و تعز در جنوب امتداد دارد، رخ خواهد داد.
این سازمان استانهای إب، تعز، حجه، صعده و درههای سردود، بنی قیس، رماع و حرض را در زمره مناطق با خطر بالا طبقهبندی کرد و از احتمال وقوع سیلابهای ویرانگر و رانش زمین که میتواند روستاهای کامل را ایزوله کند و جان کشاورزان و دامداران را تهدید کند، هشدار داد.
* کشاورزی در معرض سیلابها: تهدیدی برای بیش از ۱۱۳ هزار هکتار
فائو اشاره کرد که بیش از ۱۱۳ هزار هکتار از اراضی کشاورزی در معرض خطر سیلابها قرار دارد که معادل حدود ۸٪ از کل اراضی زراعی در یمن تا ژوئیه ۲۰۲۵ است.
و از کشاورزان و دامداران خواست تا اقدامات پیشگیرانه فوری انجام دهند، مانند عدم عبور از درههای غرق شده، انتقال دامها به مناطق مرتفع و تقویت کانالهای زهکشی کشاورزی.
* جلسه اضطراری دولتی و طرح ایجاد یک مرکز اضطراری ملی
در عدن، دولت یمن جلسهای اضطراری به ریاست نخستوزیر سالم بن بریك برگزار کرد که در آن پیامدهای پدیده جوی و اقدامات فوری برای مقابله با فاجعه مورد بحث قرار گرفت.
در این جلسه ایجاد یک مرکز اضطراری ملی برای هماهنگی تلاشها در مقابله با بلایای طبیعی و تغییرات اقلیمی تصویب شد.
بن بریك تأکید کرد که ساخت و ساز غیرمجاز در بستر سیلابها از جمله دلایل اصلی تشدید فاجعهها است و بر لزوم تصویب طرحهای عمرانی ایمن که خطرات زیستمحیطی را در نظر بگیرد، تأکید کرد.
همچنین از تلاشها برای تقویت کار میدانی به منظور حفاظت از جانها و اموال دعوت کرد.
او اشاره کرد که مقابله با بلایای اقلیمی نیاز به یک دیدگاه ملی جامع دارد که بین طرحهای اضطراری کوتاهمدت و استراتژیهای بلندمدت ارتباط برقرار کند، از جمله بهبود هماهنگی با سازمانهای بینالمللی برای تأمین مالی و اجرای برنامههای حفاظت از محیط زیست و اجتماعی.
* خسارات وسیع در استانهای مختلف و اردوگاههای آوارگان ویران شده
خسارات شامل استانهای عدن، لحج، حضرموت، شبوه، الحدیده و صنعا است که سیلابها موجب مرگ و زخمی شدن دهها نفر شده و همچنین خسارات سنگینی به زیرساختها و جادهها و ویرانی وسیع اردوگاههای آوارگان وارد کرده است.
هزاران خانواده با خطر بیخانمانی مواجه هستند در حالی که توانایی دولت و سازمانهای انسانی برای پاسخگویی سریع محدود است.
* دعوتها برای تهیه یک طرح اضطراری جامع
فائو به همراه سایر سازمانهای انسانی بر لزوم تهیه یک طرح اضطراری ملی تأکید کرد که شامل نظارت مستمر بر سطوح آب، تأمین آب شرب ایمن، خدمات بهداشتی و تضمین رساندن تأمینهای غذایی و دارویی به مناطق آسیبدیده باشد.
همچنین خواستار سرمایهگذاری در سیستمهای هشدار سریع و توسعه زیرساختها برای مقابله با سیلابها شد و هشدار داد که عدم اجرای این اقدامات هر موج باران آینده را به فاجعهای مضاعف تبدیل خواهد کرد.
* فاجعهای مرکب در سایه یک بحران انسانی موجود
کارشناسان اقلیم بر این باورند که وضعیت در یمن نشانهای از تشدید یک بحران انسانی مرکب است، جایی که بلایای طبیعی با بحران سیاسی و معیشتی تداخل پیدا میکند.
خانوادههایی که خانهها یا منابع معیشت خود را از دست دادهاند با خطر فقر شدید و عدم امنیت غذایی مواجه هستند، در کشوری که خود از ضعف زیرساختها و کمبود تأمین مالی انسانی رنج میبرد.
در این شرایط تاریک، زندگی یمنیها در آستانه رحمت آسمان، ضعف امکانات و نیاز فوری به اقدام محلی و بینالمللی برای جلوگیری از فاجعهها و قربانیان بیشتر معلق مانده است.