امروز سهشنبه در شهر ژنو سوئیس دور جدیدی از مذاکرات هستهای بین ایران و کشورهای تروئیکای اروپایی ( فرانسه، آلمان و بریتانیا ) آغاز میشود، که در سطح معاونان وزرای خارجه انجام میشود، در تلاشی آخرین برای نجات توافق هستهای که به بنبست رسیده است.
این دور از مذاکرات پس از افزایش تنشها بین دو طرف انجام میشود، جایی که کشورهای اروپایی بارها تهدید کردهاند که "مکانیسم ماشه" را فعال خواهند کرد که به آنها اجازه میدهد تحریمهای بینالمللی را بر ایران دوباره اعمال کنند، در صورتی که تهران مذاکرات را بهطور جدی از سر نگیرد.
از سوی دیگر، ایران این تهدیدات را رد کرده و بر حق غیرقابلمساوم خود در غنیسازی اورانیوم تأکید میکند.
قبل از آغاز مذاکرات، صحنه سیاسی شاهد تبادل اظهارات تند بود. سخنگوی وزارت خارجه ایران، اسماعیل بقایی، اعلام کرد که "تهدید اروپاییها به فعالسازی مکانیسم ماشه مفید نخواهد بود" و هشدار داد که "تمام سناریوها روی میز هستند" و اشاره کرد که "شرایط بهطور کامل تغییر خواهد کرد اگر اروپاییها به این تصمیم نادرست پایبند باشند"، به گفته او.
بقایی افزود که نقش اروپا در پرونده هستهای ایران دیگر سازنده نیست، بلکه به نقشی "ویرانگر" تبدیل شده است، به تعبیر او، و به شدت از موضع تروئیکای اروپایی انتقاد کرد.
از سوی دیگر، یک منبع دیپلماتیک فرانسوی ارشد که در مذاکرات ژنو شرکت دارد، این دور را "مذاکرات فرصت آخر برای ایران" توصیف کرد و تأکید کرد که فعالسازی مکانیسم ماشه و دوباره اعمال تحریمها دیگر نیازی به اجماع اعضای دائمی شورای امنیت ندارد، که درب را برای اقدامهای یکجانبه از سوی اروپاییها باز میکند.
دیپلمات فرانسوی افزود: "پنجرهای که در اختیار ایران است به سرعت بسته میشود و اکنون هیچ چیزی مانع از دوباره اعمال تمام تحریمهایی که بیش از ده سال پیش لغو شده بودند، نمیشود".
این مذاکرات در زمانی حساس در منطقه انجام میشود، جایی که جامعه بینالمللی منتظر نتایج این دور است که ممکن است آینده برنامه هستهای ایران و سرنوشت توافقی که در سال ۲۰۱۵ امضا شد و سپس پس از خروج واشنگتن از آن در سال ۲۰۱۸ به بنبست رسید، را تعیین کند.
ناظران بر این باورند که شانس رسیدن به تفاهم در شرایط تشدید تنشها کم به نظر میرسد، که احتمال بازگشت تحریمهای بینالمللی و تنشهای سیاسی و امنیتی در منطقه را افزایش میدهد.